Marka yerine genel ad yazmak ne zaman yetersiz kalır?
Yönetmeliğin 2. maddesi sağlık meslek mensupları, özel sağlık kuruluşları ve uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşlarınca yapılan tanıtım ve bilgilendirmeyi kapsıyor. Bu yazı klinik hesabının kamusal içeriği içindir; genel güzellik salonuna tıbbi işlem yetkisi vermez. Salonun botoks ve dolgu yetki sınırı ayrı konudur.
5/1-h yalnız görünür bir logodan söz etmiyor: sağlık hizmetine konu cihaz, ürün veya hizmeti üstün gösteren, güveni veya bilgi eksikliğini istismar eden anlatım ile örtülü/açık firma, ürün ve marka tanıtımını ve internet bağlantısını ele alıyor. Üretici hesabı etiketi, ürün bağlantısı, sesli övgü veya marka anlaşmasını taşıyan kurgu da kontrol edilmelidir.
“En iyi ürünle tek seansta kesin sonuç” cümlesinden ürün adını çıkardığınızda geriye hâlâ üstünlük ve sonuç vaadi kalır. Genel yöntem adıyla yazılan bir içerik de 5/1-b'deki yetkili anlatım, 5/1-ç'deki yöntem ve kanıt koşulları, 5/1-f–g'deki yönlendirme ve 5/1-ğ'deki bilimsel verinin doğru aktarımı sınırlarına tabidir. İşlemler arasındaki kavramsal fark için botoks ve dolgu iletişimi rehberine bakabilirsiniz; buradan kişiye ürün veya uygulama seçimi yapılmaz.
Doldurulmuş bir içerik karar kaydı
M-11 eğitim örneği: Aşağıdaki adaylar ve kararlar kurmacadır; gerçek ürün, klinik, hasta veya uzman kabulü değildir.
| Aday içerik | Görülen sorun | M-11 kararı |
|---|---|---|
| Distribütörün gönderdiği 15 saniyelik kutu ve cihaz videosu; üretici etiketi ve satış bağlantısı var | Firma/ürün tanıtımı ve ticari yönlendirme | Klinik hesabında yayımlanmayacak; yalnız etiketi silerek tekrar onaya gönderilmeyecek |
| Marka adı çıkarılmış “tek seansta kesin sonuç” kartı | İddia ve sonuç vaadi sürüyor; dayanak dosyası yok | Yayımlanmayacak; bilimsel inceleme olmadan genel adla yeniden yazılmayacak |
| “Tıbbi işlem öncesi hangi bilgileri sormalıyım?” başlıklı metin | Ürün seçimi içermiyor; anlatıcı ve bilimsel açıklama henüz doğrulanmadı | İlgili yetkili sağlık meslek mensubunun içerik incelemesini bekleyecek |
Son satır otomatik uygun içerik değildir. Hekim veya başka bir yetkili sağlık meslek mensubunun konuya ilişkin bilimsel incelemesi yapıldığında gerçek sonucu kaydedin. Bir sertifikadan yeni uzmanlık unvanı üretmeyin; unvanın dayanağı ve kapsamı 5/1-d açısından ayrıca kontrol edilir.
Genel bir bilgilendirme metni nasıl kurulabilir?
M-11'in üçüncü adayı için yayın öncesi incelemeye girecek temsilî metin şöyle olabilir:
“Tıbbi bir işlem düşünüyorsanız uygulanacak yöntemin amacı, beklenen yararı, riskleri ve alternatifleri hakkında bilgi isteyin. Size önerilen işlemin neden değerlendirildiğini, uygulamayı kimin yapacağını ve sorularınızı hangi yetkili kişiye ileteceğinizi öğrenin. Sosyal medya içeriği kişisel değerlendirme ve aydınlatma sürecinin yerine geçmez.”
Bu örnek belirli bir ürünü seçtirmiyor veya yeni randevuya çağırmıyor. Kullanılacağı yer, görsel, başlık ve anlatıcının yetkisi yine incelenmelidir. Hasta Hakları Yönetmeliğinin 15 ve 18. maddeleri, tıbbi bilgilendirmenin kapsamı ve usulünü ayrıca açıklıyor; örnek metin bu sürecin tamamlandığı anlamına gelmez.
Ürün kimliği soran hastaya bilgi saklanmalı mı?
Kamusal marka tanıtımı ile hastanın kendi işlemi hakkında doğru bilgi alması farklı bağlamlardır. Marka tanıtımını önlemek için ürün kimliğini hasta dosyasından, gerekli izlenebilirlik kaydından veya yetkili kişinin yapacağı bilgilendirmeden silmeye çalışmayın. Hangi bilginin kim tarafından, hangi güvenli kanalda açıklanacağı belirlenmelidir.
M-11 için temsilî özel mesaj yanıtı:
“Kullanılması önerilen veya kullanılan ürünün tam kimliğine ilişkin sorunuzu ilgili yetkili sağlık meslek mensubuna iletelim. Bilginin sizin işleminize ait doğru kayıt üzerinden verilmesi gerekiyor. Buraya sağlık raporu veya ayrıntılı tıbbi geçmiş göndermeniz gerekmiyor. Ürün hakkında bilgi edinmek ile sizin için bir uygulama seçimine karar verilmesini ayrı ele alalım.”
“Markayı ancak işlem satın aldıktan sonra söyleriz” veya “önce kapora verin” şeklinde bir koşul üretmeyin. Kişisel bilgilendirme için güvenli düzen kurmak, her DM'de tıbbi karar vermek veya kamusal üretici reklamı yapmak anlamına gelmez. Hastanın bedel sorusu da reklam fiyatı başlığından ayrı ele alınmalıdır; klinikte fiyat sorusuna yanıt rehberi bu ayrımı işler.
Çekim ve yayında hangi alanlar kontrol edilir?
Metin kadar kapak, ekrandaki yazı, ses, altyazı, etiketler, bağlantılar ve arka planı da inceleyin. Bir üreticinin hazır içeriğini kendi başlığınızla yayımlamak, içindeki tanıtımı kendiliğinden kaldırmaz. Yönetmeliğin 5/2 hükmünde yeniden paylaşanların sorumluluğu da yer alıyor.
Çekim öncesinde boş ve sade bir kadraj seçmek ürün tanıtımı riskini azaltabilir. Bunun yerine hasta görselini sonradan kırpma veya bulanıklaştırmayla kurtarma planı kurmayın; görsel üzerinde teknolojik değişiklik ve hasta görselinin diğer koşulları 7. maddede ayrıca düzenleniyor. İşlem anındaki hasta görüntüsü için 7/1-h kontrolü geçerliliğini korur.
M-11 ekip notu: “Adayın yalnız marka kelimelerini değil, neyi seçtirdiğini ve ne vaat ettiğini inceleyeceğiz. Ürün/tedavi doğruluğu sağlık meslek mensubunda, içerik alanlarının ve yayın ayarlarının kontrolü hesap ekibinde kaydedilecek. Eksik inceleme ‘onaylandı’ diye işaretlenmeyecek.”
NEFES'in güzellik işletmelerine yönelik içerik ve sosyal medya çalışmaları için başlangıç malzemesi, işletmenin doğrulanmış kapsamı ve kullanılabilecek içeriklerdir. Klinik değerlendirmesinde ajans tıbbi ürün seçmez veya marka adını gizleyerek hukuki uygunluk sağlamayı vaat etmez.
Sağlık turizmi genel bir marka muafiyeti sağlar mı?
Yönetmeliğin 8. maddesindeki istisnalar yetki belgeli aktör, ayrı dış hedefli kanal ve diğer koşullarla birlikte okunur. 8/4, istisna dışında kalan diğer hükümleri korur. Dolayısıyla dış dilde hesap açmak veya yabancı bir üreticiyi etiketlemek tek başına marka tanıtımı için genel izin değildir. Ayrıntılı aktör ve hedefleme koşulları sağlık tanıtım yönetmeliği rehberinde bulunur.
Sık sorulan sorular
Hasta "hangi marka kullanıyorsunuz?" diye sorarsa?
Sorunun kişinin kendi işlemi hakkında bilgi talebi olup olmadığını ve doğru kayıtla kim tarafından yanıtlanacağını belirleyin. Kamusal tanıtım sınırını, hastadan ürün kimliğini saklama kuralına çevirmeyin. Ajans veya mesaj sorumlusu kişiye özel ürün uygunluğu kararı vermemeli.
Cihaz firmasıyla ortak paylaşım yapabilir miyim?
İş birliği adı, firma/ürün tanıtımı ve diğer reklam sınırlarını kaldırmaz. İçeriğin amacı, sözleşmesi, görseli, bağlantısı ve iddiaları birlikte incelenmelidir; üreticinin hazırladığı olması uygunluk kanıtı değildir.
Cihaz firmasının paylaşımını hikâyemizde yeniden paylaşabilir miyiz?
Yeniden paylaşımı yeni bir yayın kararı olarak değerlendirin. Üretici tanıtımı taşıyan içeriği yalnız hikâye olduğu veya kısa süre görüneceği için kontrol dışına çıkarmayın; 5/2 paylaşanların sorumluluğunu da düzenliyor.
Hekimin katıldığı bir röportajda marka adı geçiyorsa bu videoyu paylaşabilir miyiz?
Önce ilgili parçanın bütün bağlamını inceleyin. Marka sesini kesmek tek başına üstünlük, yönlendirme veya başka tanıtım sorunlarını çözmeyebilir. Ayrı yayın metni hazırlansa da anlamı çarpıtmama, bilimsel doğruluk ve görsel koşulları yeniden kontrol edilir; otomatik yayın onayı verilemez.
Kaynak ve inceleme notu
25 Ekim 2026 tarihinde Antalya İl Sağlık Müdürlüğünün 12 Kasım 2025 yönetmelik gövdesi ile Sağlık Bakanlığı hastane sayfasındaki Hasta Hakları Yönetmeliğinin ilgili hükümleri okundu. Bu yazı kamusal içerik ile bireysel bilgilendirme işleyişini ayırır; belirli bir ürün, işlem veya kliniğin uygunluğunu onaylamaz.
