Bu rehber tıbbi olmayan güzellik salonu hizmetlerinin tanıtımı içindir. Hekim, klinik ve sağlık turizmi tanıtımı aynı iş birliği şablonuyla yürütülmez.
2021 kılavuzu ile 2026 açıklaması ne söylüyor?
Reklam Kurulunun 4 Mayıs 2021 tarihli, 309 sayılı toplantısında kabul edilen sosyal medya etkileyicileri kılavuzu, ücretsiz veya indirimli mal/hizmet faydasını da kapsıyor. Reklam ilişkisi, mecranın özelliğine uygun, kolay fark edilen açıklamayla belirtilmeli; başka etiketlerin arasına gizlenmemeli.
Ticaret Bakanlığının 28 Temmuz 2026 tarihli şeffaf reklam açıklaması, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'deki değişikliklerin 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdiğini belirtiyor. Ücret, ücretsiz/indirimli hizmet, davet veya benzeri menfaat karşılığı paylaşımda reklam niteliği açıkça anlaşılmalı. Bu yükümlülüğü “2026'ya kadar barter reklam değildi” diye okumayın; 2021 kılavuzu da menfaat ilişkisini düzenliyordu.
Pratik tercih, ilk görünen alanda açık bir Reklam ifadesi kullanmak ve gerçek reklam veren kimliğini görünür tutmaktır. Tek başına hesap etiketlemek veya ortak gönderi davetinin kabul edilmesi yeterli kontrol değildir.
Reels, Story ve canlı yayında neyi kontrol edersiniz?
2021 kılavuzunun 5 ve 7–10. maddeleri biçime göre okunmalı. Video ve canlı yayında yazılı/sözlü açıklama, fotoğraf/metin paylaşımında görünür etiket-açıklama, kısa süreli Story'de ise paylaşım süresince reklam veren kimliği ve açıklama konusu ayrı düzenlenir.
| Taslak | İçerik ekibinin kontrolü |
|---|---|
| Reels'in yalnız uzun açıklamasının sonunda reklam etiketi | İlk karşılaşmada anlaşılıyor mu? Açıklama açılmadan görülmeyen etiketi yeterli kabul etmeyin; video için yazılı ve sözlü açıklamayı da değerlendirin. |
| Story'de arka planla aynı renkte küçük “ad” | Okunur, ayırt edilir açıklama ve gerçek reklam veren bilgisi görünür olmalı. Yalnız etiketin varlığına bakmayın. |
| Birden fazla reklam Story karesi | Her reklam karesinin tek başına görülmesini hesaba katın; kısa süreli içeriğin görünür olduğu süreyi kontrol edin. |
| Canlı yayın | Açıklamayı yayının başında ve reklam anlatımından önce yapmayı briefinize alın; sonradan eklenen yazıya güvenmeyin. |
| Salon hesabında yeniden paylaşım | Hak kapsamı, kullanılan müzik/görüntü, reklam açıklaması ve yeni kadraj ayrıca kontrol edilir. |
Bu kontrol, platformun gerçek önizlemesinde yapılmalı. Kırpma, altyazı, profil düğmeleri veya Story arayüzü açıklamayı örtebilir. Platformun iş birliği araçları ilgili ayarları destekleyebilir; bu yazı her hesapta çalışan belirli bir araç veya arayüz sözü vermez.
Doldurulmuş barter dosyası: ne teslim edilecek?
Aşağıdaki B-05 kaydı ve mesajlar tamamen temsilî eğitim örneğidir; gerçek salon veya influencer anlaşması değildir.
Hizmet ve karşılık: Tek ziyarette manikür ve klasik tek renk oje ücretsiz sağlanacak. Kalıcı oje, uzatma ve ek nail art bu kayıtta yok. Karşılığında 4 Kasım'da bir fotoğraflı Reels ve iki reklam Story karesi hazırlanacak. Görsel yalnız tamamlanan çalışmayı gösterecek; diğer müşteriler ve kişisel belgeler kadraja alınmayacak.
İş planı: Hizmet için iç planda 60 dakika, çekim için ayrıca 20 dakika ayrıldı. Bu süreler örneğin işletme planıdır; her manikürün süresi olarak kullanılmaz. Taslak 3 Kasım saat 18.00'e kadar salonun içerik sorumlusuna iletilecek. Eksik reklam açıklaması, gerçek dışı sonuç veya çözülmemiş hak sorusu varsa yayın bekleyecek.
Kullanım kaydı: Bu örnekte salonun yalnız kendi hesabında aynı içeriği organik olarak yeniden paylaşması görüşülmüş. Ücretli reklamda kullanma, farklı videoya kesme, başka platforma taşıma ve gelecekteki kampanyalar için süresiz kullanım bu kayda otomatik dahil değil. Bunlar ayrıca netleştirilmeli. Reklam verenin gerçek adı/hesabı da yayın taslağında açıkça yer almalı.
Influencer'a gidecek mesaj: “B-05 için yalnız manikür ve klasik tek renk oje kapsamını anlatalım. Hizmetin bu paylaşım karşılığında ücretsiz sağlandığını açıkça belirtelim. İlk görünen alanda Reklam ifadesi ve hizmeti sağlayan gerçek salon hesabı bulunsun. Fotoğraflı kurguyu işlem videosu diye sunmayalım; taslağı 3 Kasım 18.00'e kadar iletelim. Yayın izni verilmeden paylaşmayalım.”
Kısa açıklamanın bilgi gövdesi şöyle kurulabilir: “Reklam. Bu manikür ve klasik oje hizmeti, bu paylaşım karşılığında ücretsiz sağlandı.” Bu gövde tek başına eksiksiz bir yayın değildir; gerçek reklam veren kimliği ve formatın diğer açıklamaları da görünür olmalıdır.
Sözleşme ile içerik briefini ayırın
Sözleşmede karşılık, teslim, kullanım kapsamı ve tarafların yükümlülüğü; briefte çekilecek gerçek hizmet, görünen açıklama ve taslak teslimi yer alır. B-05 için açık kalmaması gereken konular şunlardır:
- Ücretsiz hizmetin kapsamı ve varsa ek bedel; tarafların kararlaştırdığı değer ile salonun iç maliyetinin ayrımı.
- İçerik adedi, formatı, yayın tarihi ve görünür kalma/yeniden kullanım kapsamı.
- Reklam veren kimliği ile yazılı ve sözlü açıklamanın biçimi.
- Fotoğrafçı, müzik, müşteri/çalışan görüntüsü ve diğer hakların hangi kullanıma dayandığı.
- Taslağı kimin kontrol edeceği; yanlış bilgi, erken yayın veya eksik etiket çıkarsa nasıl ele alınacağı.
Bu başlıklar hazır hukuki sözleşme veya her uyuşmazlık için geçerli yaptırım maddesi değildir. “Salon gördü” kaydı da izin, telif veya reklam uygunluğunu tek başına kanıtlamaz.
Reklam açıklaması hangi iddiaları düzeltmez?
“Tedavi etti”, “herkeste aynı sonuç”, “doktor onaylı” veya görülmeyen bir hizmeti deneyimlemiş gibi anlatan metinler, reklam etiketiyle düzelmez. Kılavuzun 6. maddesi deneyimlenmeyen hizmeti deneyimlemiş izlenimi oluşturmayı, mevzuata aykırı sağlık beyanını ve kanıtlanamayan bilimsel/test iddialarını da ele alır. Salon reklamında riskli ifadeler rehberi kontrolü yalnız kelime silmeye indirgememek için kullanılabilir.
Filtre veya yapay zekâ da ayrı kontrol gerektirir. Bakanlığın 27 Temmuz 2026 açıklaması, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterin açıkça belirtilmesini ve gerçek kişinin dijital kopyasının hizmeti bizzat deneyimlediği/tavsiye ettiği izlenimine ilişkin yasağı anlatıyor. “AI ile yapıldı” etiketi, sahte deneyim veya gerçekte farklı sonucu doğru hâle getirmez. Her yapay zekâ kullanımının aynı hükme tabi olduğu sonucu da çıkarılmaz.
Klinikler için aynı barter dosyası kullanılabilir mi?
Hayır. 2021 kılavuzunun 6/1-ç hükmü hekimler ve sağlık kuruluşlarının sunduğu mal/hizmete yönlendirme ve tanıtımı ayrıca sınırlar. Sağlık tanıtımı yönetmeliğinin kapsamı, yurt içi kuralları ve şartlı sağlık turizmi hükümleri de ayrı incelenmeli. Salon için hazırlanmış B-05, bir klinik veya aracı kuruluşun influencer yayınına izin belgesi değildir. Klinik tanıtım rehberi bu ayrımı ele alır.
Barter maliyeti ile sonucu nasıl ayırırsınız?
Ücretsiz hizmet, işletme açısından sıfır maliyet değildir. B-05'in temsilî iç maliyet hesabı şöyle olsun:
- Malzeme: 180 TL.
- Hizmet için 60 dakika; iç planlama maliyeti saatte 240 TL: 240 TL.
- Çekim için ek 20 dakika; ilgili emeğin saatlik maliyeti 180 TL: 60 TL.
- Ayrı içerik/iletişim işi: 80 TL.
Toplam 180 + 240 + 60 + 80 = 560 TL. Bu, satış fiyatı, influencer ücreti, muhasebe/vergi hesabı veya nakit ödeme tutarı değildir. Boşlukta zaten verilemeyecek bir randevunun varsayımsal cirosunu ayrıca ekleyip “kesin kayıp” üretmeyin; fırsat maliyetini gerçek alternatif varsa ayrı değerlendirin.
Ölçümde de içerik görüntülenmesi, gelen soru, kesin randevu ve tamamlanan ziyaret ayrı kayıttır. Eğitim örneğinde iki kişi iş birliğini nereden duyduğunu kendisi söylemiş ve ziyaretini tamamlamış olsun: 560 / 2 = 280 TL, yalnız bu dar kayda bağlı iç maliyet oranıdır. Gerçek hayatta bu ilişki doğrulanmadıysa “iki müşteri getirdi” veya yatırım getirisi sonucu yazılamaz. Aynı mesaj zincirini iki yeni müşteri saymayın.
NEFES'in güzellik işletmeleri için sosyal medya hizmetleri içinde marka iş birliği gönderilerinin etiket ve sponsor bilgilerinin düzenlenmesi ele alınır. Bu hizmet, tarafların sözleşme ve içerik yükümlülüğünün yerine geçmez. Ürün markasıyla çalışma için kuaför marka iş birliği rehberi ayrıca kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Influencer'a para vermedim, sadece ücretsiz manikür yaptım. Yine de reklam mı?
Hizmet paylaşım karşılığı ücretsiz sağlandıysa menfaat ilişkisi vardır. Para ödenmemesi bunu ortadan kaldırmaz; reklam niteliği görünür biçimde açıklanmalı ve hizmet doğru anlatılmalıdır.
Müşterim kendiliğinden paylaşırsa da etiket gerekir mi?
Önceden anlaşılmış paylaşım, indirim, ücretsiz hizmet veya başka bir menfaat bulunup bulunmadığını kontrol edin. Bunlar olmadan tamamen bağımsız müşterinin paylaşımıyla, salonun kurguladığı ticari tanıtım aynı durum değildir. Sonradan yeniden paylaşma kararı ise hak ve içerik bakımından ayrıca değerlendirilir.
Etiketi ben mi eklemeliyim, influencer mı?
Yayını yapan hesap gerekli açıklamayı görünür biçimde koymalı; salon da reklam veren olarak bilgilendirme ve kontrol yükümlülüklerini “onun hesabı” diyerek devredemez. 2021 kılavuzunun 11–12. maddeleri sorumlulukları ayrı ayrı düzenler. Sonradan düzeltme, önceki aykırılığın sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz.
Influencer iş birliği ücretleri nasıl belirlenir?
Gerçek teklif ve anlaşma gerekir. Hizmetin iç maliyeti, sunulan faydanın kararlaştırılan değeri, içerik adedi ve kullanım hakkı aynı rakam değildir. Bu yazı piyasa ortalaması veya belirli takipçi sayısına ücret tarifesi vermez.
Influencer paylaşımı salonun hesabında da yayımlanabilir mi?
Yeniden kullanım hakkı, kişi/müzik/görüntü hakları ve içerik kapsamı buna elveriyorsa değerlendirilebilir. Ortak gönderi veya yeniden paylaşım düğmesinin bulunması bu hakları kanıtlamaz. Reklam açıklaması ve gerçek reklam veren bilgisi yeni görünümde de kaybolmamalı.
Kaynak ve inceleme notu
25 Ekim 2026'da 2021 kılavuzunun tam metni, özellikle 5–12. maddeler okundu. 2026 değişiklikleri için Bakanlığın 27 ve 28 Temmuz duyuruları esas alındı; Resmî Gazete'deki değişiklik metni bu incelemede ayrıca doğrulanmadı. NEFES'in etiket/sponsor bilgisi hizmet açıklaması güncel paket sayfasıyla karşılaştırıldı. Bireysel sözleşme, vergi, hak veya sağlık tanıtımı onayı verilmedi.
