NEFES.
UYGULAMALI REHBER · GEO ve Yapay Zekâ Görünürlüğü

Yapay zekâ arama botları ile eğitim botları nasıl ayrılır?

Yapay zekâ bot izinleri için arama izni ile eğitim tercihini ayırın. OAI-SearchBot, GPTBot ve Google-Extended kapsamlarını doğru karara bağlayın.

Kısa yanıt

Yapay zekâ bot izinleri tek bir açma-kapama tercihi değildir. Aramada bulunmak, içerikten model eğitimi için yararlanılması ve kullanıcının isteğiyle bir sayfanın ziyaret edilmesi farklı amaçlardır. İşletme önce hangi kullanıma izin vermek istediğini belirlemeli, ardından ilgili sağlayıcının güncel bot adını ve kapsamını kontrol etmelidir. “Bütün yapay zekâyı açalım” veya “hepsini kapatalım” ifadesi uygulanabilir bir teknik talimat oluşturmaz.

Nefes GEO Analizi Nedir tanıtım videosunun kapağı
Nefes GEO Analizi Nedir? Tanıtım videosunu açmak için kapağa dokunun.

OpenAI tarafında hangi ad hangi amacı anlatır?

OpenAI tarayıcı belgeleri, OAI-SearchBot ile GPTBot ayarlarını birbirinden bağımsız tanımlar. OAI-SearchBot, ChatGPT arama sonuçları içindir. GPTBot ise temel modellerin eğitiminde kullanılabilecek içerikleri tarar. Bu nedenle arama botuna izin verirken eğitim botunu engellemek mümkündür. Bu tercih, görünürlük veya önerilme garantisi değildir.

ChatGPT-User farklıdır: bazı kullanıcı istekleri üzerine sayfa ziyaret edebilir; otomatik web taraması için kullanılmaz. Kullanıcının başlattığı bu işlemlerde robots.txt kuralları uygulanmayabilir. ChatGPT aramasına ilişkin otomatik tarama tercihi bunun üzerinden yönetilmez.

Belge, arama botu için robots.txt yanında yayımlanan IP aralıklarından gelen isteklere erişim verilmesini de önerir. Arama ayarının değişmesi yaklaşık 24 saat sürebilir; dosyayı kaydettikten hemen sonra yapılan tek deneme son karar için yeterli değildir. Bu süre bütün sağlayıcılar için ortak bir bekleme kuralı olarak kullanılmamalıdır.

Google-Extended, Googlebot ile aynı kapsamda mı?

Google’ın tarayıcı listesine göre Google-Extended, ayrı bir HTTP kullanıcı aracısı değildir; robots.txt içinde kullanılan bir ürün kontrol belirtecidir. Kapsamı yalnız eğitim değildir: gelecekteki Gemini modellerinin eğitimi yanında belirtilen Gemini ve Vertex AI ürünlerinde yanıtların kaynaklarla desteklenmesini de kapsar. Google-Extended tercihi, Google Arama’ya dahil olmayı veya Arama sıralamasını etkilemez.

Dolayısıyla Google-Extended’i “Google’daki bütün yapay zekâ sonuçlarını kapatan bot” diye adlandırmak yanlış kapsam yaratır. Googlebot’un arama taraması ile Google-Extended’in ürün kullanımını ayrı satırlarda değerlendirin. Sağlayıcıların benzer görünen adları bire bir aynı işlevi taşımaz.

Teknik ekibe nasıl açık bir karar verilir?

Arama izni, işletmenin arama yüzeyleriyle ilgili tercihidir; eğitim tercihi içerik kullanımının başka bir amacını ele alır. Aşağıdaki tablo, uygulanmış bir NEFES ayarı veya bütün siteler için önerilen politika değil, işletmenin kendi kararını yazabileceği bir örnektir. Teknik karşılığı, karar anındaki resmi belgeyle eşleştirilmelidir.

Karar sorusuİşletmenin yazacağı cevapKabul için aranacak kayıt
Hangi arama ürünü hedefleniyor?Ürün adı ve ilgili hizmet sayfasıÜrünle eşleştirilen bot veya kontrol adı
Eğitim kullanımına yaklaşım nedir?İzin verilen veya sınırlandırılan kapsamArama kararından ayrı yazılmış tercih
Kullanıcı isteğiyle ziyaret nasıl ele alınıyor?Açık sayfa ile giriş gerektiren içerik ayrımıİlgili sağlayıcının bu erişime ilişkin açıklaması
Değişiklik hangi dosya veya katmanda?Robots.txt, sunucu veya güvenlik hizmetiDeğişiklik öncesi ve sonrası kayıt
İşin tamamlandığı nasıl anlaşılacak?Teknik ayar ile görünürlük gözlemi ayrıKontrol tarihi, sonuç ve açık kalan soru

Bu kayıt tek başına sıralama kanıtı üretmez. Teknik teslimin sorusu “kararlaştırılan ayar doğru uygulanmış mı?” olmalıdır. “Bir yanıt bizi önerdi mi?” başka bir gözlemdir ve kendi tarihi, sorgusu, bağlamı ile tutulmalıdır.

Kurgusal örnek: iki farklı talep tek cümleye sıkışırsa

Bir stüdyonun “hizmet sayfamız aramada bulunsun; eğitim kullanımını ise sınırlandıralım” dediğini düşünün. Bu tamamen kurgusal bir karar örneğidir. Ekibe yalnız “AI botlarını engelleyin” görevi verilirse arama hedefiyle çatışan bir değişiklik yapılabilir.

Örnekte ilk iş dosyaya satır eklemek değildir. İşletme talebi iki ayrı amaç olarak yazılır; hangi sağlayıcıların kapsandığı belirlenir. Teknik ekip mevcut kuralları okur, hangi değişikliğin hangi ürünü etkilediğini kayda geçirir. Karar sahibi bu kapsamı değerlendirir. Böylece bir bot adıyla bütün platformları yönettiğini sanma hatası önlenir.

Mevcut SEO kontrolüne nasıl bağlanır?

Bot amaçlarını ayırmak, sayfanın genel erişim denetiminin yerine geçmez. Bir URL için robots.txt, noindex ve canonical kontrol sırası ayrıca uygulanır. llms.txt hakkındaki gereksinim ve öneri ayrımı da farklı bir konudur; ek dosya hazırlamak bot tercihinin doğru olduğu anlamına gelmez.

İşletmeniz için GEO görünürlük analizi, hangi hizmet bilgisinin erişilebilir olduğunu ve gözlemlenen yanıtların neye dayandığını değerlendirmeye yardımcı olur. Erişim ayarı, kaynak gösterilme ve gerçek müşteri başvurusu ayrı kayıtlar olarak izlenmelidir. Bu yazıdaki ürün kapsamları 31 Ekim 2026 tarihinde açılan resmi belgelere dayanır; değişiklik uygulamadan önce aynı belgelerin güncel sürümü kontrol edilmelidir.