Bu yazı restoranda gerçek yemek fotoğrafını koruma rehberinden farklıdır: burada fotoğrafın doğru olması kadar malzemenin menşei, üretici ilişkisi ve sertifika iddiası da denetlenir. NEFES'in yönetilen ajans yaklaşımında yaratıcı anlatım gerçek tedarik bilgisinden daha ileri gitmez.
Her iddia için ayrı bir ispat sorusu
| İfade | Gerçekten ne doğrulanmalı? | Fotoğrafın kanıtlamadığı |
|---|---|---|
| Yerel üretici | Üreticinin gerçek konumu ve ürünle bağlantısı | Her ürünün aynı yerel kaynaktan geldiği |
| Çiftlikten sofraya | İlgili parti/ürün için gerçek tedarik ilişkisi | Bütün menünün doğrudan tek çiftlikten geldiği |
| Doğal | İddianın somut olarak neyi ifade ettiği | Otomatik organik sertifika |
| Organik | İlgili ürün/parti için geçerli mevzuat, etiket ve sertifika | Görselin organik ürün olduğu |
| Coğrafi köken | İlgili malzemenin doğrulanmış üretim yeri | Her tarihte/şubede aynı menşein kullanıldığı |
Bu tablo etiket ve reklam mevzuatı bakımından otomatik uygunluk vermez. Belirli coğrafi işaret veya organik logosu kullanımı varsa özel koşul ve marka/hak kayıtları ayrıca değerlendirilmelidir.
“Doğal ürün” ile “organik” neden karıştırılmamalı?
Tarım ve Orman Bakanlığının organik tarım için tüketici bilgilendirme sayfası “köy ürünü”, “hakiki” veya “doğal” şeklindeki tanımların kendi başlarına organik üretim anlamına gelmediğini; organik ürün etiketi, yetkili kuruluş ve sertifika bilgilerinin önemini açıklar. Organik sözcüğünü yalnız ürünün rustik görünümlü ambalajı veya fotoğrafta görünen tarladan hareketle kullanmamak gerekir.
Restoranın belirli bir ürüne ilişkin doğru organik belgesi bulunması, bütün menüyü otomatik organik yapmaz. “Tüm ürünlerimiz organik” gibi genel ifade için kapsam kanıtı ayrıca gerekir. Belgede başka parti veya dönem varsa bugünkü ürünle ilişkisi kontrol edilmelidir.
Üretici hikâyesi için bir kaynak kartı
Hikâyeyi üretmeden işletme yetkilisinden aşağıdaki alanlar alınabilir:
- Malzeme adı ve menü ürünü: Hikâye hangi tabak veya içeceğe ait?
- Tedarikçi veya üretici: Gerçek ticari ilişki var mı, ad/logosu yayımlanabilir mi?
- Tarih/parti: Bugün kullanılan ürün aynı kaynağa ait mi?
- İddia kapsamı: Yerel mi, organik sertifikalı mı, sadece ürünün kaynağı mı?
- Görsel hakkı: Üreticiye ait fotoğrafı ve kişileri hangi izinle kullanıyoruz?
- Son onay: Gerçek menü ve tedarik bilgisini kim teyit etti?
Bir tedarikçi markasının logosunu kullanabilmek, her türlü ticari tanıtım için sınırsız lisans bulunduğu anlamına gelmez. Kullanım hakkı ve ilişki doğru bağlamda değerlendirilmelidir.
Aynı malzeme sürekli aynı yerden gelmiyorsa
Örnek: Restoranın domatesi yazın bir bölgesel üreticiden alınırken kışın tedarik farklı olabilir. Yazın çekilen üretici tarlası videosu kış menüsüne “hâlâ bu çiftlikten” anlamında eklenmemelidir.
Arşiv görüntüsü: Kaynağın doğru tarihini ve geçmiş döneme ait olduğunu belirtin.
Güncel ürün duyurusu: Gerçek tedarikçi/parti bilgisi doğrulanmadan menşei veya sertifika iddiası eklemeyin.
Şube ayrımı: Zincir veya iki şubeli restoranda tedarik farklı olabilir; tek merkez paylaşımını bütün şubeler için geçerli göstermeyin.
Google İşletme Profili üzerinden gerçek menü öğesi düzenleme hakkında Google restoran menüsü yardım sayfası mevcuttur. Google'da ürün açıklamasının görünmesi, menşei veya organik sertifikayı Google'ın doğruladığı anlamına gelmez.
Görsel ve Reels senaryosu nasıl kurulabilir?
Bir Reels'te üreticinin adı geçecekse gerçekten izinli çekim veya kaynağı belli görsel kullanılmalıdır. Önce tarlayı, ardından restoranda servis edilen tabağı göstermek iki çekimin kesin aynı ürün partisine ait olduğu izlenimi doğurabilir. Tedarik bağı yoksa bu montaj yanıltıcı olur.
| Sahne | Doğru kontrol | Kaçınılacak kurgu |
|---|---|---|
| Üretici portresi | Gerçek kişi ve ticari izin | Alakasız üçüncü tarafın üreticiymiş gibi kullanılması |
| Hasat görüntüsü | Gerçek tarih ve ürün türü | Başka bölgenin görüntüsünü aynı kaynak gibi sunmak |
| Restoran mutfağı | Gerçek malzeme/menü uyumu | Üründe olmayan malzemeyi eklemek |
| Sertifika/etiket | Geçerli ürün ve kapsam | Süresi dolmuş veya başka ürüne ait logo |
Hangi ölçüm değerlidir?
Bu içerikler müşterinin ürün kaynağı hakkındaki sorularını azaltabilir veya menü bağlantısına ilgi çekebilir. Fakat bu tür paylaşım yapıldı diye restoranın gerçek tedarik veya sürdürülebilirlik etkisinin ölçüldüğü söylenemez. Gerçek doğrulanabilir üretici ilişkisi ve düzenli güncelleme kaydı olmadan yalnız beğeniden güvenilirlik sonucu çıkarılmaz.
NEFES ajansı için son kalite kapısı şudur: Hikâyede geçen üretici, malzeme, tarih ve iddia gerçekten bu tabakla eşleşiyor mu?
